دکتر سهیلا ضرغامی، روانشناس و درمانگر اختلالات اضطرابی در شیراز، در زمینه ارزیابی و درمان مشکلات مرتبط با اضطراب، استرس و حملات پانیک برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان فعالیت میکنند. اختلالات اضطرابی از شایعترین مشکلات روانشناختی هستند که میتوانند زندگی روزمره را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. دکتر ضرغامی با استفاده از رویکردهای مبتنی بر شواهد علمی شامل شناختی رفتاری (CBT) به مراجعان کمک میکنند تا الگوهای فکری و رفتاری مرتبط با اضطراب را بشناسند و مدیریت کنند. اگر در شیراز به دنبال درمان اضطراب هستید، میتوانید از طریق سامانه آنلاین وقت مشاوره رزرو کنید یا با شماره ۰۹۳۳۳۱۲۵۴۴۷ تماس بگیرید.
اختلال اضطراب چیست؟
اضطراب یک واکنش طبیعی بدن به شرایط استرسزا است و همه افراد در مقاطعی از زندگی آن را تجربه میکنند. اما زمانی که اضطراب شدید، مزمن و بدون تناسب با موقعیت باشد، ممکن است نشانه یک اختلال اضطرابی باشد.
اختلالات اضطرابی گروهی از اختلالات روانشناختی هستند که با نگرانی مفرط، ترس و علائم جسمی مانند تپش قلب، عرق کردن، لرزش و مشکلات خواب مشخص میشوند. این اختلالات در صورت عدم درمان میتوانند بر کیفیت زندگی، روابط اجتماعی و عملکرد شغلی تأثیر منفی بگذارند.
خبر خوب این است که اختلالات اضطرابی با درمانهای مبتنی بر شواهد علمی قابل مدیریت هستند. شناختی رفتاری (CBT) یکی از روشهای رایج و توصیهشده برای درمان اختلالات اضطرابی است.
چه زمانی اضطراب نیاز به درمان دارد؟
اضطراب خفیف و موقت طبیعی است. اما اگر هر یک از نشانههای زیر را بهصورت مداوم تجربه میکنید، مراجعه به متخصص توصیه میشود:
علائم جسمی مداوم
تپش قلب، تنفس سریع، درد قفسه سینه، سرگیجه یا سردرد مکرر.
نگرانی مفرط
نگرانی شدید و مداوم درباره موضوعات مختلف که قابل کنترل نیست.
مشکلات خواب
بیخوابی، بیدار شدن مکرر در طول شب یا کابوسهای مکرر.
اجتناب از موقعیتها
پرهیز از مکانها یا فعالیتهایی به دلیل ترس یا اضطراب شدید.
اگر اضطراب بهصورت مداوم ادامه دارد، باعث رنج قابل توجه شده یا در خواب، کار، تحصیل، روابط یا فعالیتهای روزمره اختلال ایجاد کرده است، مراجعه به یک روانشناس متخصص اضطراب میتواند کمککننده باشد. صفحه تماس ما اطلاعات کامل مطب را در اختیار شما قرار میدهد.
علائم جسمی و روانی اضطراب
علائم جسمی
- تپش قلب: احساس تند زدن قلب یا نبض نامنظم
- تنفس سریع: احساس نفستنگی یا تنفس عمیق و سریع
- عرق کردن: تعریق بیش از حد بدون فعالیت بدنی
- لرزش: لرزش دستها یا بدن
- مشکلات گوارشی: دلدرد، حالت تهوع یا احساس گره در معده
- سرگیجه: احساس سبکی سر یا از پا درآمدن
علائم روانی
- نگرانی مفرط: نگرانی دائمی درباره موضوعات مختلف
- مشکل تمرکز: ناتوانی در تمرکز یا خالی شدن ذهن
- تحریکپذیری: عصبانیت و بیحوصلگی مکرر
- بیخوابی: مشکل در به خواب رفتن یا بیدار شدن مکرر
- احساس خطر: احساس اینکه اتفاق بدی قرار است بیفتد
برای ارزیابی دقیقتر علائم اضطراب، میتوانید از تست اضطراب بک (BAI) استفاده کنید. همچنین تست GAD-7 برای سنجش اضطراب فراگیر و تست STAI برای سنجش اضطراب وضعیتی و صفتی مفید هستند.
تذکر: نتایج تستهای آنلاین صرفاً جنبه غربالگری دارند و جایگزین تشخیص حرفهای متخصص نیستند.
انواع اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی انواع مختلفی دارند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند:
اضطراب فراگیر (GAD)
نگرانی مفرط و مداوم درباره موضوعات مختلف زندگی که کنترل آن دشوار است.
اختلال پانیک
حملات پانیک ناگهانی با ترس شدید و علائم جسمی شدید مانند تپش قلب و سرگیجه.
اضطراب اجتماعی
ترس شدید از قضاوت شدن در موقعیتهای اجتماعی و اجتناب از تعاملات.
فوبیاهای خاص
ترس شدید و غیرمنطقی از اشیا یا موقعیتهای خاص مانند ارتفاعات یا حیوانات.
اضطراب جدایی
ترس مفرط از جدا شدن از افراد نزدیک که عمدتاً در کودکان دیده میشود.
آگورافوبیا (بازارهراسی)
ترس از قرار گرفتن در مکانها یا موقعیتهایی که خروج از آنها دشوار است.
درمان اضطراب با CBT
شناختی رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy) یکی از درمانهای دارای پشتوانه پژوهشی قوی برای اختلالات اضطرابی است. در این رویکرد:
- افکار نگرانکننده و الگوهای فکری نادرست شناسایی میشوند
- فرد یاد میگیرد افکار خود را بازبینی و واقعبینانهتر ارزیابی کند
- مهارتهای مقابلهای مانند تنفس عمیق، آرامسازی عضلانی و ذهنآگاهی آموزش داده میشود
- فرد بهتدریج با موقعیتهای اضطرابزا مواجه شده و یاد میگیرد اضطراب را مدیریت کند
پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که CBT میتواند علائم اضطراب را در بسیاری از افراد بهطور معناداری کاهش دهد. دکتر سهیلا ضرغامی در شیراز از CBT بهعنوان بخشی از فرآیند درمان اضطراب استفاده میکنند.
حملات پانیک و اضطراب شدید
حمله پانیک دورهای ناگهانی از ترس یا ناراحتی شدید است که در عرض چند دقیقه به اوج میرسد. علائم رایج حمله پانیک عبارتند از:
- تپش قلب شدید یا نبض تند
- عرق ریزش
- لرزش یا تکان خوردن
- تنفس سریع یا احساس خفگی
- درد قفسه سینه
- حالت تهوع یا ناراحتی شکمی
- سرگیجه یا احساس غش
- احساس بیهوختگی یا جدا شدن از واقعیت
- ترس از کنترل از دست دادن یا مرگ
افرادی که حملات پانیک را تجربه میکنند ممکن است از ترس حمله بعدی از موقعیتهای خاصی اجتناب کنند که به مرور زمان زندگی آنها را محدود میکند. درمان پانیک شامل CBT و یادگیری تکنیکهای مدیریت حمله است.
اضطراب اجتماعی
اضطراب اجتماعی ترس شدید از قضاوت شدن، تحقیر یا رد شدن در موقعیتهای اجتماعی است. افراد مبتلا به این اختلال ممکن است از صحبت کردن در جمع، ملاقات افراد جدید، شرکت در مهمانیها یا حتی غذا خوردن در رستوران اجتناب کنند.
اضطراب اجتماعی فراتر از خجالتی بودن معمولی است. این اختلال میتواند بر تحصیل، شغل و روابط شخصی تأثیر بگذارد. CBT و تکنیکهای مواجهه تدریجی از روشهای رایج و توصیهشده برای مدیریت این اختلال هستند.
برای سنجش اضطراب اجتماعی، تست لیبویتس (LSAS) یکی از معتبرترین ابزارهاست. همچنین تست STAI نیز میتواند در سنجش اضطراب وضعیتی و صفتی مفید باشد.
تستهای سنجش اضطراب
ابزارهای غربالگری زیر میتوانند به شما کمک کنند تا سطح اضطراب خود را بهتر بشناسید. توجه داشته باشید که این تستها جایگزین تشخیص حرفهای نیستند و صرفاً جنبه آگاهیبخشی دارند.
تست اضطراب بک (BAI)
مقیاس اضطراب بک — سنجش شدت علائم اضطرابی
تست GAD-7
پرسشنامه اضطراب فراگیر — غربالگری اختلال اضطراب فراگیر
تست STAI
پرسشنامه اضطراب صفت و وضعیت — سنجش جامع اضطراب
تست لیبویتس (LSAS)
مقیاس اضطراب اجتماعی لیبویتس — ارزیابی ترس اجتماعی
تست همیلتون (HAM-A)
مقیاس اضطراب همیلتون — ابزار بالینی استاندارد سنجش اضطراب
برای مشاهده تمام تستها، به بخش تستهای روانشناسی مراجعه کنید. اگر علاوه بر اضطراب، علائم وسواسی نیز دارید، صفحه درمان وسواس فکری را مشاهده کنید.
دکتر سهیلا ضرغامی
دکتر سهیلا ضرغامی، دکترای تخصصی روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای ویژه، در زمینه درمان اختلالات اضطرابی در شیراز فعالیت میکنند. ایشان از رویکردهای مبتنی بر شواهد علمی شامل CBT برای درمان انواع اختلالات اضطرابی استفاده میکنند.
- شماره نظام: ۳۱۳۸۴
- شماره پروانه: ۸۶۲۶
- عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران
- مولف کتاب «نقش فرزندپروری بر کاهش اضطراب ریاضی»
سؤالات متداول
برای اضطراب چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کرد؟
تفاوت اضطراب طبیعی با اختلال اضطرابی چیست؟
CBT چگونه به درمان اضطراب کمک میکند؟
حمله پانیک چیست؟
آیا تست اضطراب میتواند جای تشخیص متخصص را بگیرد؟
مسیر درمان اضطراب، از یک جلسه شروع میشود
برای دریافت مشاوره تخصصی اضطراب در شیراز، از طریق سامانه آنلاین وقت خود را رزرو کنید.